টিউটোরিয়াল / গাইডলাইন অ্যান্ড্রয়েড অ্যাপ ডাউনলোড
Google Play
GET IT ON Google Play
StudyClub - স্মার্ট স্টাডি প্ল্যাটফর্ম - Study Tracker - App Blocker - Reading Room
মেনু
Self Tracker
Messenger
Question Bank
Study User Report
Session Report
To do list Report
Study Leaderboard
Screen Time Leaderboard
Public Dashboard
Quiz Creator
Quiz Leaderboard
হোম
Profile
About
Tutorials
থিম নির্বাচন

আপনার পছন্দের থিম বেছে নিন।

\( 2nP3 = 2 \times nP4 \) হলে n এর মান কত?

A. 8
B. 4
C. 2
D. 1
সঠিক উত্তরঃ A. 8
Another Explanation (5):

সমাধান:

প্রদত্ত সমীকরণ অনুযায়ী,

\[ 2nP3 = 2 \times nP4 \]

ধাপে ধাপে সমাধান:

প্রথমে, পারমুটেশন সূত্র অনুযায়ী,

\[ nPr = \frac{n!}{(n - r)!} \]

অতএব,

\[ 2nP3 = 2 \times nP4 \]

অর্থাৎ,

\[ 2 \times \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = 2 \times \frac{n!}{(n - 4)!} \]

শর্ত অনুযায়ী,

\[ 2 \times \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = 2 \times \frac{n!}{(n - 4)!} \]

উভয় পাশে 2 কেটে দিলে,

\[ \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = \frac{n!}{(n - 4)!} \]

বামে,

\[ \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) \]

(কারণ, \(\frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2)\)) অর্থাৎ,

\[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = \frac{n!}{(n - 4)!} \]

দ্বিতীয় দিকের, \(\frac{n!}{(n - 4)!}\), মানে:

\[ n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \]

অতএব, সমীকরণ হয়:

\[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \]

এখন, উভয় পাশে সাধারণ অংকগুলো ভাগ করি:

- প্রথমে, \( n \) দিয়ে ভাগ করি:

\[ 2 \times (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \]

অথবা, সরাসরি সমীকরণে \( n \neq 0 \) মানে ধরা হলো।

মূল সমীকরণ অনুসারে,

\[ 2 \times (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \]

এখন, \( n \) এর জন্য মান খুঁজতে, বিভিন্ন মান পরীক্ষা করি।

চলুন \( n = 8 \) মানটি পরীক্ষা করি:

বামে: \( 2 \times (2 \times 8) \times (2 \times 8 - 1) \times (2 \times 8 - 2) \)

\[ 2 \times 16 \times 15 \times 14 = 2 \times 16 \times 15 \times 14 \]

\[ 2 \times 16 = 32 \] , \( 15 \) ও \( 14 \) গুণ করলে:

\[ 32 \times 15 \times 14 = 32 \times 210 = 6720 \]

ডানে:

\[ 8 \times (8 - 1) \times (8 - 2) \times (8 - 3) \] = \( 8 \times 7 \times 6 \times 5 \) = \( 8 \times 7 \times 30 \) = \( 8 \times 210 = 1680 \)

তাই, এটি সমান নয়। তাহলে, ভুল হয়েছে। আসুন অন্য মান চেষ্টা করি। আরেকটি মান \( n = 4 \): বামে:

\[ 2 \times (2 \times 4) \times (2 \times 4 - 1) \times (2 \times 4 - 2) \] = \( 2 \times 8 \times 7 \times 6 \) = \( 2 \times 8 \times 42 \) = \( 2 \times 336 = 672 \) ডানে:

\[ 4 \times (4 - 1) \times (4 - 2) \times (4 - 3) \] = \( 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 24 \) অর্থাৎ, সমান নয়। চলুন \( n = 6 \): বামে:

\[ 2 \times 12 \times 11 \times 10 = 2 \times 12 \times 110 = 2 \times 1320 = 2640 \] ডানে:

\[ 6 \times 5 \times 4 \times 3 = 6 \times 5 \times 12 = 6 \times 60 = 360 \] নাহ, আবার না। এখন, \( n = 8 \) এর জন্য আবার পরীক্ষা করি। প্রথমে, সমীকরণের ভুল বোঝার কারণে হয়তো ভুল হয়েছে। আসুন সরাসরি সমীকরণটি আবার লিখি: \[ 2nP3 = 2 \times nP4 \] অর্থাৎ, \[ 2 \times \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = 2 \times \frac{n!}{(n - 4)!} \] দুটি পাশ থেকে 2 কেটে গেলে, \[ \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = \frac{n!}{(n - 4)!} \] এখন, বামে: \[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = \text{(প্রথম তিনটি সংখ্যার গুণফল)} \] অর্থাৎ, \[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] এখানে, যদি আমরা \( n = 8 \) রাখি: বামে: \[ (16) \times 15 \times 14 = 16 \times 15 \times 14 \] গুণফল: \[ 16 \times 15 = 240 \] \[ 240 \times 14 = 3360 \] ডানে: \[ 8 \times 7 \times 6 \times 5 \] গুণফল: \[ 8 \times 7 = 56 \] \[ 56 \times 6 = 336 \] \[ 336 \times 5 = 1680 \] উভয়টি সমান নয়। তবে লক্ষ্য করুন, প্রথমে দেওয়া সমীকরণে হয়তো ভুল ছিল। আসুন আবার মূল সমীকরণটি পুনরায় বিশ্লেষণ করি। মূল সমীকরণ: \[ 2nP3 = 2 \times nP4 \] প্রতিটি পারমুটেশনের মান: \[ 2nP3 = \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} \] \[ nP4 = \frac{n!}{(n - 4)!} \] অতএব, সমীকরণ: \[ \frac{(2n)!}{(2n - 3)!} = 2 \times \frac{n!}{(n - 4)!} \] এবং, \[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = 2 \times n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] এখন, \( n \neq 0 \), তাই, উভয় পাশে \( n \) ভাগ করলে: \[ (2n) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = 2 \times n \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] সুতরাং, \[ (2) \times (2n - 1) \times (2n - 2) = 2 \times (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] অথবা, \[ (2n - 1) \times (2n - 2) = (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] এখানে, \( 2n - 2 = 2(n - 1) \), তাই, \[ (2n - 1) \times 2(n - 1) = (n - 1) \times (n - 2) \times (n - 3) \] দুটি পাশে \( (n - 1) \) থাকলে, \( n \neq 1 \), তাহলে: \[ (2n - 1) \times 2 = (n - 2) \times (n - 3) \] এখন, \[ 2(2n - 1) = (n - 2)(n - 3) \] বামে: \[ 4n - 2 \] ডানে: \[ (n - 2)(n - 3) = n^2 - 3n - 2n + 6 = n^2 - 5n + 6 \] অতএব, \[ 4n - 2 = n^2 - 5n + 6 \] সমীকরণ সাজান: \[ n^2 - 5n + 6 - 4n + 2 = 0 \] \[ n^2 - 9n + 8 = 0 \] এটি একটি কোয়াড্রাটিক সমীকরণ: \[ n^2 - 9n + 8 = 0 \] সমাধান: \[ n = \frac{9 \pm \sqrt{(-9)^2 - 4 \times 1 \times 8}}{2} \] \[ n = \frac{9 \pm \sqrt{81 - 32}}{2} \] \[ n = \frac{9 \pm \sqrt{49}}{2} \] \[ n = \frac{9 \pm 7}{2} \] অতএব, \[ n = \frac{9 + 7}{2} = \frac{16}{2} = 8 \] অথবা, \[ n = \frac{9 - 7}{2} = \frac{2}{2} = 1 \] যেহেতু \( n = 1 \) জন্য পারমুটেশন গণনা করতে গেলে, \( nP4 \) মানে \( 1P4 \), যা অসম্ভব কারণ \( r > n \), তাই এটি অপ্রযোজ্য। অতএব, মূল সমাধান হলো: \[ \boxed{n = 8} \] ---

উত্তর:

n এর মান হলো 8